ಜನವರಿ 15, 1913: ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭವಾಯಿತು
ಜನವರಿ 15, 1913, ಡಾ. ಭೀಮರಾವ್ ರಾಮ್ಜಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಈ ದಿನ, ಅವರನ್ನು ಬರೋಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಮಿಲಿಟರಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್-ಜನರಲ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೇಷನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಮಾಸಿಕ ವೇತನವನ್ನು 75 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರಿಗೆ.
ಆದರೆ ಈ ನೇಮಕಾತಿ ಎಷ್ಟೇ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಕರವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು. ಬರೋಡಾ ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಿರಂತರ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಕೂಡ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಅವರಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಜಾತಿಗೆ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಈ ಅನುಭವವು ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಜನರನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಅಧಿಕಾರಿ “ಕೆಳಜಾತಿ”ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಬರೋಡಾದಲ್ಲಿ ಈ ಅವಧಿಯು ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಇಲ್ಲದೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಅಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ಅವಮಾನ, ಈ ಸಂಕಟ, ನಂತರ ಅವರ ಹೋರಾಟ, ಬರಹಗಳು ಮತ್ತು ಚಳುವಳಿಗಳ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು.
ಹೀಗಾಗಿ, ಜನವರಿ 15, 1913, ಕೇವಲ ನೇಮಕಾತಿಯ ದಿನಾಂಕವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಘನತೆಯ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಹೋರಾಟದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಬರೋಡಾ ಅನುಭವವು ನಿಜವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂಕಟದ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ
ಲೇಖನ : ರವಿಕೀರ್ತಿ ಸಿ