ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಸಹೋದರತೆ (Fraternity) ಕುರಿತಾದ ಚಿಂತನೆಗಳು ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕರೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಅವು ಒಂದು ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದ್ದವು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಹೋದರತೆಯೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಲೇಖನ -ಹರಿರಾಮ್.ಎ – ವಕೀಲರು
1. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತೆಯ ತ್ರಿವಳಿ ತತ್ವಗಳುಈ ಮೂರು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಸಹೋದರತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ ಕೃತಕವಾಗುತ್ತವೆ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ಸಮಾನತೆ ಇಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಕೆಲವೇ ಜನರ ಆಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.ಸಮಾನತೆ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸಮಾನತೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಸಹೋದರತೆ: ಇದು ಒಂದು ‘ಅಂಟು’ ಇದ್ದಂತೆ. ಇದು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಸಾಮಾಜಿಕ ಎಂಡೋಸ್ಮೋಸಿಸ್ (Social Endosmosis)ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಸಹೋದರತೆಯನ್ನು “ಸಾಮಾಜಿಕ ಎಂಡೋಸ್ಮೋಸಿಸ್” ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅಂದರೆ, ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದು.”ಸಹೋದರತೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.”ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈ ಮುಕ್ತ ಸಂವಹನವನ್ನು ತಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಜಾತಿ ಇರುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸಹೋದರತೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು.
3. ಇಂದಿನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಸಹೋದರತೆಯ ಚಿಂತನೆಗಳು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ:ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯಲು: ಸಮಾಜವು ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಾಗರಿಕರು ಪರಸ್ಪರ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಹ-ಪ್ರಜೆಗಳು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸಹೋದರತೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆ: ಕೇವಲ ಕಾನೂನುಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾರವು. ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ನೀಡುವ ‘ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆ’ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು.ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆ: ಅವರ ಸಹೋದರತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ವೈಚಾರಿಕತೆ (Rationalism) ಮತ್ತು ಮಾನವತಾವಾದದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಗಿಂತ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳೇ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.
