ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವಿಲ್ಲದ ಮನೆಗೂ ‘ವಸತಿ’ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗಬಹುದೇ?

ಮಂಗಳೂರು: ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಯ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೊಸದೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬದ ಬಳಿ ಅಧಿಕೃತ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ಮನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ “ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆ ಮನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೀಗ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಚಿತ್ರಣದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೇರಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ಮನೆ, ಕೃಷಿ ಜಮೀನು, ತೋಟ, ಜನವಸತಿ ಹಾಗೂ ನಿಜವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಬಲ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಆರ್. ಅಶೋಕ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದರ ನಡುವೆ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು ಕೂಡ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಅಹವಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಡ್ರೋನ್ ಆಧಾರಿತ LiDAR ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಪ್ಲಾಟ್‌ ಮಟ್ಟದ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಸರ್ಕಾರದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ “ಹಕ್ಕುಪತ್ರವಿಲ್ಲದ ಮನೆಗೆ ವಸತಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ, ಆ ಮನೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಚಾರ. ಆದರೆ ಆ ಮನೆಯಿರುವ ಜಾಗದ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಯಾರದ್ದು, ಅದು ಖಾಸಗಿ ಭೂಮಿಯೇ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿಯೇ, ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ವಿಚಾರ.

ಇಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮಾದರಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದ ESA ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಬಳಕೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ತೋಟಗಳು, ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ESA ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ cadastral maps ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಮಾಹಿತಿಗೂ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ESA ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಸತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ಜಾಗದ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬೇಕಾದ ಅಂಶ.

ಅಂದರೆ, “ವಸತಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ” ಮತ್ತು “ಭೂಮಿಯ ಹಕ್ಕು” ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಹಕ್ಕುಪತ್ರವಿಲ್ಲದ ಮನೆಯನ್ನು ಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೂ, ಅದರಿಂದ ಆ ಮನೆಯ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಜಮೀನಿನ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮನೆ ಅಥವಾ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಕ್ಷೆಯಿಂದಲೇ ಅಳಿಸಿಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವೂ ಕೇರಳದ ಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದರಿಂದ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಗವೂ ಅರಣ್ಯವೇ? ಅಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಅಡಿಕೆ ತೋಟವಿದೆಯೇ, ಕಾಫಿ ತೋಟವಿದೆಯೇ, ಕೃಷಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ, ಮನೆಗಳಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಲಿದೆ.

ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಅವರು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿಗಿಂತ ನೆಲಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾದರೆ, ಕೇವಲ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವಿದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ವಾಸ್ತವ ಬಳಕೆ, ಮನೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಜನವಸತಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಿದೆ. ಹಕ್ಕುಪತ್ರವಿಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯನ್ನೂ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈಗಲೇ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯನ್ನೂ ESA ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಉಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಸರ್ವೇ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಭೂಬಳಕೆ, ESA ಗಡಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಈಗ ಕರಾವಳಿ–ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ “ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಇದೆಯೇ?” ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ “ನಾವು ದಶಕಗಳಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಮನೆ ಮತ್ತು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯ ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ, ಅದನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೇರಳ ಮಾದರಿಯ ಭೌತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಂದಾದರೆ, ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ. ಮನೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ವಸತಿಯೇ? ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯೇ ಅಂತಿಮ ಮಾನದಂಡವಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಅಧಿಕೃತ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಿದೆ.