ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿಧೇಯಕ 2026 ಅನ್ನು ವಿಧಾನಸಭೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದು, ಉದ್ಯಾನವನದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಗರಿಷ್ಠ ಶೇ.5ರಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಇದೀಗ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ಇತರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಭಾರೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ, ಮುಂದೆ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಎದ್ದಿದೆ.
ಏನಿದು ತಿದ್ದುಪಡಿ?
1975ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ಗಾರ್ಡನ್ನ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಗರಿಷ್ಠ ಶೇ.5ರಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಭಾರೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ, ಗುತ್ತಿಗೆ, ಕೊಡುಗೆ, ವಿನಿಮಯ, ಅಡಮಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.
10 ಎಕರೆ ಪಾರ್ಕ್ ಇದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಜಾಗ?
ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಶೇ.5ರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ, 10 ಎಕರೆ ಉದ್ಯಾನವನವಿದ್ದರೆ ಗರಿಷ್ಠ 0.5 ಎಕರೆ, ಅಂದರೆ ಅರ್ಧ ಎಕರೆ ಜಾಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಇರಬಹುದು.
ಅದೇ ರೀತಿ 20 ಎಕರೆ ಉದ್ಯಾನವನವಿದ್ದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಒಂದು ಎಕರೆವರೆಗೆ ಈ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಬರಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಶೇ.5ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಜಾಗ ಬಳಕೆ
ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ, ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ಒಳಚರಂಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗವೂ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
ಟನಲ್ ರೋಡ್ ಯೋಜನೆಯ ಚರ್ಚೆ
ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟನಲ್ ರೋಡ್ ಯೋಜನೆಯೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಹೆಬ್ಬಾಳದಿಂದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ವರೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಟನಲ್ ರಸ್ತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
ಆದರೆ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕೇವಲ ಟನಲ್ ರೋಡ್ ಯೋಜನೆಗಾಗಿಯೇ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ವಿರೋಧ
ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ನಗರಗಳ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ವೇಗವಾಗಿ ನಗರೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗವನ್ನು ಪರಭಾರೆ ಮಾಡಲು ಕಾನೂನು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.5ರಷ್ಟು ಜಾಗವೂ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಆಕ್ಷೇಪ
ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಕೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗವನ್ನು ಬೇರೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ವಾದ.
ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಬದಲು ಅದನ್ನು ಪರಭಾರೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದು ಮುಂದೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗವನ್ನು ಬೇಕಾದವರಿಗೆ ಮಾರಬಹುದೇ?
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಬೇಕಾದವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಗರಿಷ್ಠ ಶೇ.5ರಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯೋಜನೆಗೆ ಈ ಅವಕಾಶ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಉದ್ಯಾನವನದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಜಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಲಿದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ? ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೇ?
ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ರಸ್ತೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಗತ್ಯ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗದ ಸೀಮಿತ ಬಳಕೆ ಅಗತ್ಯವೇ ಅಥವಾ ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯವಾಗಬಹುದೇ? ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಈಗ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗವನ್ನು ಯಾವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಇದೀಗ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ನೆಟ್ಟಿದೆ.
